Nacięcie krocza – co musisz wiedzieć

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) nie rekomenduje rutynowego nacinania krocza podczas spontanicznie przebiegającego porodu drogami natury. Jest niezgodne z najnowszą wiedzą medyczną oraz niezgodne również z zaleceniami Standardu opieki okołoporodowej. Pomimo tych zaleceń, porody z rutynowym nacięciem krocza w Polsce wciąż się zdarzają.

Krocze w ciąży i podczas porodu

Krocze to obszar między pochwą i odbytem, zbudowany z bardzo rozciągliwych mięśni i skóry. Tkanki krocza wchodzą w skład dna miednicy tworzonego przez sieć mięśni, więzadeł i powięzi, które z kolei stanowi rusztowanie dla narządów wewnętrznych. Ciało kobiety przez całą ciążę zmienia się i przygotowuje do porodu. Kanał rodny i tkanki krocza będą gotowe na urodzenie się dziecka niezależnie od tego, czy i ile pracy włożysz w przygotowanie ciała do porodu.

Pamiętaj, że otarcia, pęknięcia krocza zdarzają się często podczas porodu i nie można tego faktu rozpatrywać w kategoriach porażki czy braku odpowiedniego przygotowania. W warunkach fizjologicznych Twoje ciało jest przygotowane na to, aby bezpiecznie urodzić dziecko bez konieczności nacinania.

Nacięcie krocza

Nacięcie krocza, inaczej epizjotomia, to interwencja medyczna polegająca na chirurgicznym nacięciu tkanek.

Ocena sytuacji co do konieczności wykonania nacięcia krocza należy do położnej/lekarza i zależy od sytuacji klinicznej, w której jest kobieta podczas porodu.

Powinnaś zostać poinformowana o konieczności wykonania nacięcia i otrzymać wyczerpujące informacje na temat wskazań. Nacięcie krocza NIGDY nie powinno być wykonywane RUTYNOWO (czyli np. z powodu “zawsze nacinamy przy pierwszym porodzie”).

WAŻNE: Procedura nacięcia krocza wymaga twojej świadomej zgody! Musisz zostać poinformowana o przebiegu porodu i wskazaniach do wykonania nacięcia.

Na czym polega zabieg nacięcia krocza?

Położna lub lekarz nacinają tkanki krocza specjalnymi nożyczkami. Tkanki krocza nacina się w końcowej fazie parcia, na szczycie skurczu, w momencie gdy tkanki krocza są napięte przez napierającą główkę dziecka, widoczną już w pochwie. Ranę po nacięciu w znieczuleniu miejscowym zszywa położna lub lekarz.

Większość kobiet doświadcza różnego typu urazów krocza podczas porodu drogami natury. Część z urazów krocza to otarcia lub drobne pęknięcia, które goją się samoistnie bez powikłań. Część z nich wymaga chirurgicznego zaopatrzenia (szycia). Niewielki odsetek obrażeń stanowią najbardziej uciążliwe, trudne i długie w leczeniu pęknięcia uszkadzające mięsień zwieracz odbytu i błonę śluzową odbytu (pęknięcia III i IV stopnia).

Nacięcie krocza odpowiada pęknięciu krocza II stopnia, które obejmuje uszkodzenie skóry, ściany pochwy i mięśni. Samoistne pęknięcia I i II stopnia są jednak bardziej fizjologiczne niż nacięcie krocza, które zaburza fizjologiczny przebieg tkanek i wiąże się z licznymi powikłaniami (dodatkowe pęknięcia, przedłużone gojenie, infekcje, bolesność i inne).

Mity o nacięciu krocza

• MIT: Epizjotomia chroni przed pęknięciami krocza

PRAWDA: Epizjotomia nie chroni przed pęknięciami krocza, również tymi III i IV stopnia obejmującymi mięsień zwieracz odbytu. Ograniczenie nacięcia krocza zmniejsza natomiast ryzyko jego urazu i powikłań wynikających z gojenia się rany.

• MIT: Nacięcie krocza zapobiega nietrzymaniu moczu

PRAWDA: Nacięcie krocza nie zapobiega nietrzymaniu moczu. Osłabia natomiast mięśnie dna miednicy. Główne czynniki odpowiedzialne za te dolegliwości to predyspozycje genetyczne, ciąża, poród oraz nacięcie krocza. Profilaktyka to regularne wykonywanie ćwiczeń mięśni dna miednicy w czasie ciąży i po porodzie.

• MIT: Krocze po porodach z nacięciem goi się łatwiej

PRAWDA: Krocze po porodach z nacięciem nie goi się łatwiej. Goi się dłużej, jest bardziej bolesne i bardziej podatne na infekcje niż w przypadku porodów bez nacięcia lub z niewielkim pęknięciem. Powikłania po nacięciu krocza, takie jak dalsze pęknięcia, infekcje rany, bolesne szwy mogą wpłynąć na ograniczenie swobody ruchów i utrudnienie współżycia i oraz powodować bolesne współżycie po porodzie.

Im mniej podczas porodów zabiegów nacięcia krocza wykonywanych rutynowo, bez wskazań medycznych, tym mniej dla kobiet bolesnych urazów krocza i konsekwencji zdrowotnych z tym związanych.