Pobranie i przechowywanie krwi pępowinowej – wszystko o co chciałabyś zapytać

Artykuł sponsorowany

Zgodnie z obowiązującym w Polsce od 2019 roku Standardem Organizacyjnym Opieki Okołoporodowej wprowadzonym rozporządzeniem Ministra Zdrowia, każda kobieta w ciąży powinna zostać poinformowana przez swojego lekarza ginekologa lub położną nt. możliwości pobrania i przechowywania komórek macierzystych dziecka.

Reklama

Największym bankiem komórek macierzystych w Europie oraz piątym co do wielkości na świecie jest Polski Bank Komórek Macierzystych, mający również wieloletnie doświadczenie, jeśli chodzi o przekazywanie materiału biologicznego do przeszczepień. Co warto wiedzieć o pobieraniu i deponowaniu krwi pępowinowej?

Czym są komórki macierzyste z krwi pępowinowej?

Komórki macierzyste znajdujące się m.in. w krwi pępowinowej i sznurze pępowinowym są multipotencjalnymi komórkami ludzkiego organizmu. Komórki te różnią się od komórek pochodzących z dorosłego szpiku – komórki mezenchymalne mają duży potencjał proliferacyjny, a krwiotwórcze komórki macierzyste mają w wypadku przeszczepienia wytworzyć układ odpornościowy o lepszej tolerancji wobec tkanek i silniejszym efekcie przeciwnowotworowym. Dzięki zamrożeniu zostaje zahamowane starzenie się tych komórek, w przeciwieństwie do komórek macierzystych pozostających w organizmie.

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej, tak jak te ze szpiku, mogą być przeszczepiane w celu odbudowania układu krwiotwórczego i odpornościowego i wykazują przy szereg korzystniejszych cech niż komórki macierzyste pozyskane od dawców dorosłych. Mogą być wykorzystywane zarówno do przeszczepów autologicznych (wtedy dawca jest biorcą pobranych komórek) jak i allogenicznych (biorca dostaje komórki od innej osoby, np. przeszczepy rodzinne).

Sznur pępowinowy zawiera inny rodzaj komórek  macierzystych tzw. komórki mezenchymalne. Są to komórki różnicujące się w  różne typy komórek budujących organizm, np. nerwowe, kostne, chrzęstne. Dzięki swoim właściwościom mają zastosowanie w medycynie przy odbudowie uszkodzonych tkanek (medycyna regeneracyjna).

Dlaczego warto przechowywać komórki macierzyste dziecka?

Komórki macierzyste są obecnie wykorzystywane w wielu dziedzinach medycyny i mogą służyć do leczenia prawie 80 ciężkich chorób hematoonkologicznych. Używane są nie tylko w hematologii przy leczeniu białaczek i chłoniaków, ale także w neurologii oraz neurochirurgii. Najnowsze badania pokazują, że komórki macierzyste pozyskiwane z tzw. galarety Whartona znajdującej się w sznurze pępowinowym mogą być z powodzeniem stosowane także w terapii autyzmu czy mózgowego porażenia dziecięcego w celu poprawy jakości życia.

Terapia komórkami macierzystymi to bardzo rozwojowa gałąź nauki i prawdopodobnie za kilka-kilkanaście lat wachlarz dostępnych możliwości będzie jeszcze większy niż obecnie.

Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników pozytywnie zaopiniowało pobieranie i deponowanie krwi pępowinowej.

Jak przebiega cała procedura pobrania i przechowywania krwi pępowinowej?

Pobranie komórek macierzystych jest procedurą bezinwazyjną, szybką i bezpieczną. Jeśli zdecydujesz się na bankowanie, w momencie gdy będziesz jechała do szpitala powinnaś zabrać ze sobą nie tylko torbę do porodu, ale także zestaw pobraniowy, który dotrze do Ciebie do domu kurierem po podpisaniu umowy z bankiem komórek macierzystych przed porodem.  Zestaw pobraniowy w szpitalu musi zostać przekazany położnej, która opiekuje się przyszłą mamą podczas porodu.

Niezależnie czy rodzisz drogami natury, czy też poprzez cięcie cesarskie, natychmiast po odpępnieniu dziecka, tzn. przecięciu pępowiny, przeszkolona położna pobiera pozostałą w pępowinie przy łożysku krew pępowinową do specjalnego zestawu. Pozyskany materiał jest następnie transportowany do laboratorium centralnego w Warszawie. Tam, następuje jego preparatyka podczas, której pozyskuje się komórki macierzyste znajdujące się we krwi pępowinowej, sprawdza się ich jakość i liczbę oraz badana m.in. na obecność wirusów, bakterii i grzybów w próbce po czym komórki macierzyste są umieszczane i zamrażane w specjalnych kasetach, w temperaturze -196°C. Uznaje się, że zamrożone komórki macierzyste mogą być przechowane nieskończenie długi okres czasu.

Ile kosztuje przechowywanie komórek macierzystych?

Od stycznia 2021 roku Polski Bank Komórek Macierzystych wprowadził nowy, przystępny system płatności, który opiera się na rozłożeniu kosztów na miesięczne płatności.

 Jest on podzielony na 3 etapy:

  1. Pierwszy z nich ma miejsce w trakcie ciąży, kiedy Rodzice wnoszą opłatę przedporodową w wysokości 300 zł pokrywając w ten sposób koszty zestawu pobraniowego, transportu oraz wstępnej preparatyki. Wato zaznaczyć, że dotychczas kwota ta była dwa razy wyższa.
  • Kolejny etap płatności następuje ok. 8 tygodni po porodzie i trwa do pierwszych urodzin dziecka. Jest to 10 comiesięcznych płatności w wysokości 190 zł. Opłata obejmuje przygotowanie krwi do preparatyki, wykonanie badań, zamrożenie komórek macierzystych.
  •  Po tym okresie (ok. pierwszych urodzin dziecka) pojawia się opłata abonamentowa wysokości 50 zł miesięcznie i pozostaje stała przez cały okres bankowania.

Dzięki miesięcznym płatnościom usługa przechowywania komórek macierzystych jest  bardzo przystępna dla domowego budżetu.

Co jeszcze powinna wiedzieć przyszła mama o pobraniu krwi pępowinowej?

W Internecie można natknąć się na wiele artykułów na temat przechowywania komórek macierzystych. Warto jednak weryfikować znalezione informacje u swojego lekarza, położnej lub w rozmowie z konsultantem Polskiego Banku Komórek Macierzystych, ponieważ często powielane na ten temat opinie są nieprawdziwe.

Najlepiej zainteresować się tematem pobrania i przechowywania komórek macierzystych na koniec II. trymestru. Dzięki temu spokojnie można zastanowić się oraz dopełnić wszystkich niezbędnych formalności przed porodem.

Wiele kobiet ciężarnych obawia się, że pobranie krwi pępowinowej po porodzie może być bolesne zarówno dla mamy, jak i dla dziecka, a także, że ta procedura ma wpływ na czas odpępnienia noworodka. Zgodnie z obowiązującymi standardami, decyzję dotyczącą przecięcia pępowiny podejmuje zawsze personel medyczny, a fakt pobierania krwi pępowinowej nie powinien mieć na nią żadnego wpływu. Co więcej tzw. późne odpępnienie, nie jest przeciwwskazaniem do pobrania krwi pępowinowej.

Warto także pamiętać, że przechowywane komórki macierzyste dziecka mogą posłużyć w terapii ewentualnych chorób u jego starszego rodzeństwa. Co ważne, często powielana informacja dotycząca ograniczeń związanych z masą ciała biorcy wprowadza wiele osób w błąd. Uważa się, że potrzebna do przeszczepienia dawka to ok. 20-25 mln komórek na kilogram masy ciała biorcy. Przeciętna porcja krwi pępowinowej „wystarcza” dla około 50-kilogramowego biorcy. Objętość pobieranej krwi różni się jednak w poszczególnych przypadkach. Gdy mamy do czynienia ze starszym dzieckiem ważącym więcej niż 30-40 kg, można zastosować tzw. przeszczepienie łączone (ko-transplantację). Dobiera się wtedy do porcji komórek z krwi pępowinowej porcję z innego źródła np. ze szpiku, sznura pępowinowego lub krwi obwodowej.

Jeśli masz pytania lub chciałabyś dowiedzieć się jeszcze więcej, wejdź na https://www.pbkm.pl/faq lub skontaktuj się z konsultantami Polskiego Banku Komórek Macierzystych, którzy wyjaśnią ewentualne wątpliwości. Pamiętaj, że decyzje dotyczącą pobrania i przechowywania komórek macierzystych możesz podjąć tylko raz w życiu. Drugiej szansy nie będzie.